gedichtje:

NENGR'OWDOE

Nengr'owdoe?
Trang'owdoe!
Na owdoe n'ab aksi!
Na owdoe, a no foe noja,
no nokoe f djasode!

A gro en roetoe pasa gwe
tepete istoria ben ankra
kloroe.
Groenki grontapoe ben pransoen.

So toe, mi, nengresiri,
lepi mi foe gro
te a noko foe di boesi!
Grontap'mofo na arboeba sibiboesi!
Ma ope wiwiri gro,
awas na kon a e kon, mati,
boesi sa fen en baka!

Van: Edgar Cairo

 

 

 

DE KUNST VAN HET HOUTSNIJDEN

 

Bosnegers staan bekend als bedreven houtsnijders. Ze versieren gebruiksvoorwerpen met ingesneden motieven die doorgaans abstract zijn maar wel een omstreden betekenis hebben.
De motieven zijn decoratief en worden subtiel door elkaar gevlochten waarbij de symmetrie zorgvuldig wordt bewaard.


De betekenis van de motieven heeft betrekking op de omgang met vrouwen, op het dagelijks leven of de dierenwereld.
Twee voorbeelden van motieven zijn: geebi lobi, liefde tot in de dood, en kujaki mofu, toekansnavel.
Weinig jonge mannen kennen of leren tegenwoordig deze betekenis nog. Omdat steeds meer kinderen
overdag naar school gaan wat vroeger niet het geval was, is er minder ruimte voor traditioneel onderricht.

Sommige gebruiksvoorwerpen worden zodanig bewerkt dat ze niet meer te gebruiken zijn voor hun oorspronkelijke
doel en alleen nog als decoratie in huis kunnen dienen.

Met name de Saramakaners in het centrale deel van Suriname zijn meesters in de kunst van
het houtsnijden. De bosnegers in het oostelijk deel van Suriname (de Aukaners) zijn meer
bedreven in de schilderkunst die wordt toegepast bij voorgevels van woningen en peddels.
Bij hen is het houtsnijwerk vlak ingesneden.

Vooral in de tweede helft van de vorige eeuw is er, onder invloed van het opkomend toerisme,
naast de traditionele stijlen van hout bewerken een stijl op gang gekomen die voornamelijk gericht
is op de handel en verkoop aan toeristen.
Ontstaan in de omgeving van Paramaribo heeft deze stijl zich ook verder naar
het binnenland verspreid. Betere gereedschappen hebben bijgedragen aan een snellere productie om aan de vraag te kunnen voldoen.
Dat ook deze stijl tot prachtige resultaten kan leiden bewijst bijgaande afbeelding uit het bekende boek van de Amerikaanse antropologen Richard en Sally Price: Afro-American Arts of the Surinam Rain Forest.